Η άγνωστη συμπλοκή ‘Ισπανών πεζοναυτών’ ενάντια σε ‘Samurai’

fe831405ef950db63a3ba17ee53e0323
Iσπανός Tercio

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά

Προπονητής Ξιφασκίας, Εκπαιδευτής της Ελληνικής Πολεμικής Αγωγής του Παμμάχου, εκπαιδευτής ιστορικής ξιφασκίας.

 

Για πολλά χρόνια οι δυτικοί εκτιμούν ότι οι ξιφομάχοι της χώρας του ανατέλλοντος ήλιου ήταν οι καλύτεροι ξιφομάχοι στο κόσμο. Ο μέσος άνθρωπος της δύσης πιστεύει  ακόμα και τώρα ότι οι πολεμιστές της Ιαπωνίας, οι σαμουράι ήταν μια ανίκητη  κάστα πολεμιστών, τους αναγάγει σχεδόν ως υπέρ ήρωες, που μπορούσαν να νικήσουν σε μονομαχία και στο πόλεμο όλους τους εχθρούς τους. Πολεμιστές δεμένοι ψυχικά με το σπαθί τους που υπηρετούσαν τους άρχοντες τους με πίστη  και αφοσίωση  ενώ ακολουθούσαν ένα πολύπλοκο κώδικα τιμής, το Bushido. Οι samurai που είχαν μεν εκπαιδευτεί στο τρόπο αυτόν, αλλά για κάποιο λόγο δεν υπηρετούσαν κανέναν αφέντη, ονομάζονταν Ronin.

Ronin
Ronin

Παράλληλα ο μέσος άνθρωπος της δύσης πιστεύει ότι το όπλο των Samurai και των Ronin είναι το πιο ισχυρό σπαθί της οικουμένης που καμία πανοπλία δε μπορεί να αντέξει ένα θλαστικό χτύπημα από έναν έμπειρο ξιφομάχο. Πάνω σε αυτά τα στοιχεία φτιάχτηκε μια μεγάλη βιομηχανία, όπως του κινηματογράφου που παρουσιάζουν τους πολεμιστές αυτούς αήττητους, ενάντια σε οποιοδήποτε άλλον αντίπαλο.

 

Ωστόσο τα ιστορικά στοιχεία όπως έχω αναφέρει σε παλαιότερα άρθρα μου είναι ελάχιστα που να αποδεικνύουν ότι αυτοί οι ξιφομάχοι ήταν αήττητοι. Ήταν;

 

Το 1580 οι πολεμιστές που ακολουθούσαν το ‘δρόμο του πολεμιστή’ ( Bushido) συνάντησαν και διασταύρωσαν τα σπαθιά τους με τους πολεμιστές που ακολουθούσαν ‘Τη πραγματική τέχνη’ ( La Verdadera Destreza). Οι  πολεμιστές της ‘Πραγματικής τέχνης’ ήταν στρατιώτες της μεγαλύτερης αυτοκρατορίας της εποχής που μιλάμε. Είχαν πολεμήσει ενάντια στη πιο μοχθηρή αυτοκρατορία της Μεσογείου θάλασσας, την Οθωμανική και την είχαν νικήσει. Είχαν ξεκινήσει την αποικιοκρατία της Αμερικής ενώ οι στρατιώτες της ήταν ο πιο δυνατός στρατός της Δύσης. Ήταν η Αυτοκρατορία της Ισπανίας.

tumblr_inline_nptrhiXSfK1rtdfb6_500

 

Πριν περάσουμε στο τι συνέβη ας δούμε λίγο ξεχωριστά τους δυο αντιπάλους.

 

Οι επιδρομείς

 

Τον 16ο αιώνα η Ιαπωνία είχε ένα φεουδαρχικό σύστημα. Υπήρχαν άρχοντες  οι οποίοι ονομάζονταν Shogun και διοικούσαν σαν βασιλιάδες τις περιοχές τους. Αυτοί οι άρχοντες είχαν στη διάθεση τους πολεμιστές που τους υπηρετούσαν και ονομάζονταν Samurai. Οι Samurai που η λέξη σημαίνει  ‘υπηρέτης’ ήταν  κι αυτοί ευγενείς και είχαν μικρούς προσωπικούς στρατούς.

Οι Samurai που δεν είχαν αφέντη ονομάζονταν Ronin. Αυτό γίνονταν δυο τρόπους. Ή ο αφέντης του πέθαινε ή είχε ατιμαστεί. Οι Ronin τότε σχημάτιζαν με το στρατό τους μικρές μισθοφορικές μονάδες και υπηρετούσαν άλλους άρχοντες ή  δημιουργούσαν μονάδες που λεηλατούσαν ολόκληρες περιοχές για να επιβιώσουν. Άλλοι προσπαθούσαν να κάνουν συνασπισμούς και να γίνουν  άρχοντες σε περιοχές που είχαν υποτάξει με τη βία, ενώ άλλοι γίνονταν πειρατές. Όλοι τους ήξεραν μόνο ένα τρόπο ζωής, το πόλεμο και όλοι τους  ήταν  πρώην Samurai και είχαν εκπαιδευτεί με ένα συγκεκριμένο τρόπο μάχης, σκέψης και ιδεολογίας

tumblr_inline_nptria75C41rtdfb6_500

Γύρο στα 1573 η Ιαπωνία είχε ξεκινήσει να ανταλλάσει χρυσό για ασήμι με τη Luzon ένα από τα νησιά των Φιλιππίνων στις επαρχίες Cagayan, Metro Manila και Pangasinan που ανήκαν τότε στην Ισπανική αυτοκρατορία.

Το 1580 όμως μια μεγάλη δύναμη από Ιάπωνες πειρατές όρχησαν να τρομοκρατούν τους κατοίκους της Cagayan ζητώντας τους να υποταθούν  σε αυτούς. Αυτοί οι πειρατές λέγονταν Wakō,  και ήταν περίπου 1000 Ιάπωνες Ronin με τους στρατιώτες τους που διοικούνταν από τον Ronin Tay Fusa.

Στις 16 Ιουνίου 1582 ο κυβερνήτης των Φιλιππίνων Don Gonzalo de Ronquillo  έγραφε στο Βασιλιά Φίλιππο το δεύτερο :

Los japoneses son la gente más belicosa que hay por acá. Traen artillería y mucha arcabucería y piquería. Usan armas defensivas para el cuerpo. Lo cual todo lo tienen por industria de portugeses, que se lo han mostrado para daño de sus ánimas.

Οι Ιάπωνες είναι ο πιο εμπόλεμος λαός της περιοχής. Έχουν φέρει πυροβολικό, έχουν αρκεβούζια και λογχοφόρους. Χρησιμοποιούν πολύ ισχυρό αμυντικό εξοπλισμό έχοντας ισχυρές πανοπλίες. Όλα είναι κατασκευασμένα από τη Πορτογαλία, που τους τα έδειξαν σε αυτούς για να κάνουν κακό στις ψυχές τους.

Παράλληλα οι Ιαπωνικές πηγές αναφέρουν τους πειρατές ως βαρβάρους δαίμονες που βγαίνουν έξω από τη θάλασσα με μεγάλα μαύρα πλοία φέρνοντας μεγάλες σφαγές στο Cagayan.

Οι αυτοκρατορικοί

Ισπανοί rodeleros
Ισπανοί rodeleros

Η απάντηση της αυτοκρατορίας ήταν να προστατέψουν την επαρχία με τους 500 Ισπανούς πεζοναύτες που ήταν διαθέσιμοι στις Φιλιππίνες. Διοικητής τους ήταν ο Juan Pablo Carrión. Από αυτούς κάποιοι ήταν μουσκετοφόροι, άλλοι ήταν λογχοφόροι και οι πιο πολλοί από αυτούς ήταν rodeleros δηλαδή πολεμιστές που έφεραν rapier και ασπίδα. Η αποστολή τους ήταν να σταματήσουν τους Ιάπωνες επιδρομείς.

 

Η μάχη του Cagayan

Η μάχη πέρασε στην ιστορία ως η μάχη του Cagayan. Ο Juan Pablo Carrión αρχικά διέταξε τα πυροβόλα των πλοίων του να ανοίξει πυρ εναντία στα πλοία των Ιαπώνων που εντόπισε όταν έφτασε στη περιοχή με το πλοίο του. Αρχικά οι Ισπανοί είχαν επιτυχία αλλά αργότερα Φιλιππινέζοι ψαράδες ανάφεραν ότι οι Ιάπωνες συσπειρώθηκαν και ετοίμαζαν μεγάλη αντεπίθεση με 10 πλοία.

Φανταστική απεικόνιση της μάχης του Cagayan
Φανταστική απεικόνιση της μάχης του Cagayan

Ο Juan Pablo Carrión οδήγησε το πλοίο του επανδρωμένο με 40 στρατιώτες να σταματήσουν τους επιδρομείς. Αρχικά οι Ισπανοί χρησιμοποίησαν τα κανόνια τους για να διασπάσουν το στόλο και όταν οι επιδρομείς υποχώρησαν  πλεύρισαν ένα Ιαπωνικό πλοίο και έκαναν ρεσάλτο στη κουπαστή των Ιαπώνων επιδρομέων.

Ήταν η πρώτη φορά που Ευρωπαίοι πολεμιστές αντιμετώπιζαν Samurai. Η μάχη ήταν πολύ δύσκολη. Οι Ισπανοί ήταν λιγότεροι από τους Ιάπωνες και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Μάλιστα ο ίδιος ο Carrión έσωσε τη κατάσταση κόβοντας τους κάβους που κρατούσαν τα δυο πλοία με το σπαθί του.

Juan Pablo Carrión
Juan Pablo Carrión

Αυτό έδωσε χρόνο στους αυτοκρατορικούς να ανασυνταχτούν. Οι λογχοφόροι βρέθηκαν μπροστά και ανάμεσα τους συντάθηκαν οι μουσκετοφόροι ανοίγοντας πυκνό πυρ ενάντια στους Ιάπωνες οι οποίοι είχαν κι αυτοί Πορτογαλικά μουσκέτα.

Θα νικούσαν οι Ιάπωνες αν δεν εμφανίζονταν σαν ατμομηχανής θεός ένα Ισπανικό πλοίο, το San Yusepe, το οποίο άνοιξε πυρ και σκότωσε όλους τους Ιάπωνες μουσκετοφόρους.

Η μάχη όμως δε τελείωσε. Τα δυο Ισπανικά πλοία κατάφεραν και βύθισαν 18 Ιαπωνικά. Ο δρόμος ήταν ανοικτός. Οι Ιάπωνες είχαν ταμπουρωθεί στη Luzon και οι Ισπανοί αποβιβάστηκαν στην ακτή.

Μια αντιπροσωπία των Ιαπώνων ζήτησαν διαπραγματεύσεις ,αλλά ο Ισπανός διοικητής αρνήθηκε.

Ο Tay Fusa αποφάσισε να επιτεθεί ενάντια στους Ισπανούς. Μια μεγάλη ομάδα από πολεμιστές εκ των οποίον οι πιο πολλοί ήταν Ronin εφόρμησαν σε 30 Ισπανούς που είχαν παραταχθεί μαζί με τον αρχηγό τους. Ο Ισπανός είχε παρατάξει πρώτους τους λογχοφόρους του όπυυ κάλυπταν τους μουσκετοφόρους και ανάμεσα τους είχε παρατάξει τους ξιφομάχους. Οι Ισπανοί κράτησαν ενώ οι Ιάπωνες υποχώρησαν με τάξη. Οι Ισπανοί δεν είχαν χάσει ούτε έναν άντρα αλλά είχαν χάσει κάποια δόρυα γιατί οι Ιάπωνες τα τραβούσαν με δύναμη. Για αυτό διέταξε ο Carrión να λιπάνουν οι λογχοφόροι τα δόρυα.

Οι Ιάπωνες ξαναεπιτέθηκαν προσπαθώντας να διασπάσουν τους λογχοφόρους αρπάζοντας τις λόγχες τους, όμως λόγο του λίπους εστάθει αδύνατον.

Για άλλη μια φορά οι Ισπανοί κατάφεραν να κρατήσουν την ορμή των Ιαπώνων Ronin. Όμως τα πολεμοφόδια τους άρχισαν να ελαττώνονται δραματικά. Ο Tay Fusa τότε διέταξε μαζική επίθεση κατά των Ισπανών. Τότε ο Carrión διέταξε τους 25 άντρες του που είχαν μείνει να παραταχθούν σε εντελώς ανοιχτό πεδίο, ενώ κάλεσε να παραταχτούν μαζί τους οι Φιλιππινέζοι ψαράδες της περιοχής που έμεναν πιστοί στην αυτοκρατορία. Οι ψαράδες ήταν οπλισμένοι μόνο με τα μαχαίρια της δουλειάς τους, ρόπαλα από τις βάρκες τους και τσεκούρια. Όλοι μαζί έφτασαν τον αριθμό των εκατό νοματαίων, έναντι των πεντακοσίων περίπου Ιαπώνων.

Οι Ιάπωνες εφορμούσαν βοώντας δυνατά σαν άνεμος, οι Ισπανοί κάθονταν ατάραχοι χωρίς να βγάζουν άχνα. Μόλις οι Ιάπωνες έφτασαν στο ωφέλιμο βεληνεκές ο Carrión διέταξε να πυροβολήσουν . Είχαν μόνο μια βολή. Αυτό έκοψε την ορμητικότητα των Ιαπώνων. Αμέσως μετά οι Ισπανοί πέταξαν κάτω τα μουσκέτα, και τις λόγχες, τράβηξαν τα rapiers και αντεπιτέθηκαν. Τώρα τραγουδούσαν μόνο τα σπαθιά.

tumblr_inline_nptrzw0Mir1rtdfb6_400

Ο Tay Fusa πρώην Samurai και νυν Ronin προκάλεσε σε μονομαχία τον Juan Pablo Carrión. Ο Ισπανός  δέχτηκε και το rapier άρχισε να χορεύει το χορό του θανάτου.

Ο μυημένος στη ‘Πραγματική τέχνη’ στέφτηκε νικητής. Ο Ισπανός ξιφομάχος σκότωσε τον Ιάπωνα πολέμαρχο και οι άντρες του νίκησαν τους Ιάπωνες Ronin.

Σε διάρκεια μερικών μηνών ο Juan Pablo Carrión ειρήνευσε τη περιοχή από τους επιδρομείς.

Συμπεράσματα

Η συμπλοκή αυτή είναι από τις ελάχιστες που αναφαίρετε ότι Ευρωπαίοι πολεμιστές πολέμησαν ενάντια σε Samurai.

Νίκησε η καλύτερη τακτική των Ισπανών ενάντια στο θάρρος των Ιαπώνων, ο καλύτερος αμυντικός εξοπλισμός των Ισπανών εναντία στις Ιαπωνικές πανοπλίες καταρρίπτοντας το μύθο ότι η katana μπορεί να διατρήσει οποιαδήποτε πανοπλία, η χρήση του πυροβολικού στη αρχή της συμπλοκής και στο τέλος η ανώτερη τεχνική ξιφομαχίας που κατείχαν οι Ισπανοί. Δικαίως η La Verdadera Destreza θεωρούνταν από τους Ευρωπαίους δάσκαλους ξιφασκίας ως η πιο επικίνδυνη και φάνηκε πως ήταν όχι μόνο στην Ευρώπη άλλα και στην ανατολή.

Η La Verdadera Destreza έχασε έδαφος όταν η άρχισε να αναπτύσσετε ένα νέο όπλο, το small sword που αντιπροσώπευε τη Γαλλική σχολή ξιφασκίας.

Βιβλιογραφία

Del Rey Vicente, Miguel; Canales Torres, Carlos (2012). En tierra extraña: Expediciones militares españolas. Editorial Edaf. ISBN 84-414-3206-6.

 

En Tierra Extraña I.S.B.N. 978-8441432062


Historia de un desencuentro
I.S.B.N. 978-84-690-5859-6

La colonia de japoneses en Manila en el marco de las relaciones de Filipinas y Japón en los siglos XVI y XVII

Los Combates de Cagayán, la verdadera historia de los demonios wo-cou

En Tierra Extraña: Expediciones Militares Españolas, Edaf, 2012, ISBN 978-84-414-3206-2

Sola, Emilio (1999). Historia de un desencuentro: España y Japón, 1580-1614. Fugaz Ediciones. p. 24. ISBN 84-884-9409-2.

EMILIO SOLA, Historia de un desencuentro. España y Japón, 1580-1614, p. 24

I.S.B.N. 978-84-690-5859-6

Advertisements

When the Cane faced the Katana

By George E. Georgas
Computer Engineering, Certified Fencing Coach of the Hellenic Fencing Federation, Instructor of the Hellenic Martial Education of Pammachon and Instructor of Historical European Martial Arts.

Translation from Greek to English language by Mr. Aggelos Pilidis

This article have been published at the Greek online magazine: Time Machine (Μηχανή του Χρόνου)

Accounts of fights between western and Japanese swordsmen are very few. In an older article is recorded the duel between the officer of the Imperial Russian army, Lt.Aleksandar Saičić (1873-1911) and a Japanese officer, with the first being the winner and honored by the Tsar for his bravery. But there are also records of another fight, that wasn’t a duel but instead self-defence. Protagonists in that fight were a Japanese police officer, Tsuda Sanzō, descendant and student of Samurai and Prince George of Greece.

Before we get to the engagement, though, let us analyze the profile and training of the two opponents.

Tsuda Sanzō

Tsuda Sanzō ( 津田 三蔵 )
Tsuda Sanzō ( 津田 三蔵 )

Tsuda Sanzō ( 津田 三蔵 ) was born in 1855 from a family of Samurai, with his ancestors also being the doctors of the princes of Iga. After training as a teenager in the martial arts of the Samurai he joined the army in 1872 and he took part in the Satsuma revolution against the new government of the emperor of Japan in 1877.

Saigō Takamori (Takanaga) (西郷 隆盛 (隆永)
Saigō Takamori (Takanaga) (西郷 隆盛 (隆永)

He served under the Last Samurai, Saigō Takamori (Takanaga) (西郷 隆盛 (隆永) and studied Bushido further. Young Tsuda was greatly influenced by the teachings of Saigō Takamori, a living legend of the old principles of Japan, a symbol of faith and dedication. After the devastating defeat of the Samurai and the imperials’ victory, Tsuda Sanzō turned himself in and then started a new life after joining the police force in 1882. He appeared to be a reformed Japanese, but in his heart the old ways and Bushido law lived on.

Saigō Takamori (with western army uniform ) with his Samurai. Le Monde Illustré, 1877.
Saigō Takamori (with western army uniform ) with his Samurai. Le Monde Illustré, 1877.

 

Prince George of Greece

Prince George of Greece
Prince George of Greece

 

Prince George of Greece was born in Korfu on June 24, 1869 and was also Prince of Denmark. He was the second son of King George I of Greece, of the house of Glücksburg and the Grand Duchess Olga Constantinovna of Russia. Responsible for his upbrining was an English teacher and from his 6th year Greek ones. Thanks to his mother he grew up a devout Orthodox Christian. His discipline was later entrusted in the Prussian Otto Lynders. Among sports, George preferred swimming and rowing.

Naval Cadets at the fencing lesson (Class 1890). Photo: Museum of Naval Academy, Piraeus, Greece.
Naval Cadets at the fencing lesson (Class 1890). Photo: Museum of Naval Academy, Piraeus, Greece.

At the age of 13 he enrolled in the Hellenic Military Academy, then located in Piraeus. That was his first contact with fencing, at the time taught daily to the cadets. In May of 1885, after he learned Danish, he enrolled in the Royal Danish Naval Academy in Copenhagen, internationally renowned as one of the best naval academies. He studied there for 4 years, and when he returned to Greece it was obvious that the stern environment of the Academy with its unyielding nautical rules influenced him so much that he seemed a different person altogether. Despite that, George, at his core, still remained spontaneous, a bit unruly, a free spirit. After he graduated he returned to Greece and joined the Royal Navy as an officer, and also became an adjutant to King George I.

 

The Journey

Nicholas Romanov, later Tsar Nicholas II of Russia (Никола́й II)
Nicholas Romanov, later Tsar Nicholas II of Russia (Никола́й II)

Prince George was cousin to Nicholas Romanov, later Tsar Nicholas II of Russia (Никола́й II), who was recognised as a saint from the Russian Orthodox Church and given the title of passion bearer. Nicholas’s father had sent him to a trip throughout Europe and Asia so he would come in contact with the various leaders and so prepare for the throne. After visiting the House of Habsburg in Vienna, he came to Greece. George then joined his cousin for his trip.

Prince Nicholas with the officers of the ship.
Prince Nicholas with the officers of the ship.

On April 15th, 1891, the fleet arrives in Japan, in the port of Nagasaki. The Japanese emperor honoured the two princes with great celebrations and many gifts. Prince Nicholas and his escort decided to visit Kyoto. Outside the Oriental Hotel, where they were staying, a crowd with mixed feelings had gathered, intensifying the filled with tension atmosphere created by a recent letter written in blood threatening the Russian diplomatic mission. On April 29th, the Princes Nicholas and George, escorted by Prince Arisugawa-no-miya were transported with rickshaws from Kyoto to Ōtsu.

 

The Engagement

 

In total, there were 40 rickshaws that transported the Princes and their escort through the narrow streets of Ōtsu. Police forces were also present to protect them in case there was an attempt against them. Part of that police force was Tsuda Sanzō. Some days earlier, the group had visited a Japanese temple before visiting the city. But access to the temple was prohibited for non-believers, a fact that greatly angered some fanatics. Tsuda Sanzō, secret Bushido follower, was among them.

The assassination attempt from Tsuda Sanzō
The assassination attempt from Tsuda Sanzō

 

Without anyone being able to predict it, Tsuda threw back his coat and unsheathed a katana (a weapon banned at the time by the Emperor’s decree). With a strong cut he injured in the back of the head and started delivering a second strike to finish him off. George, who was next to Nicholas, parried Tsuda’s second cut with his cane, throwing himself in front of his injured cousin and even managed to disarm the attacker. Surprised, Tsuda tried to escape, but didn’t go far, as two Japanese drivers ran after him, caught him, and delivered him to Prince Arisugawa-no-miya.

 

Aftermath

 

Tsuda Sanzō, during his trial, claimed that he wanted to kill the Prince because he believed him to be a Russian spy. In the May of 1891, he was senteced for life in a Hokkaido prison called “Japanese Siberia”, but he died on September 30th of the same year from pneumonia or hunger since he wasn’t allowed the Samurai ritual suicide.

After his death, the Emperor himself forbade the name Tsuda be given to newborn children from Tsuda’s province, and his whole family was dishonored and exiled. There were even thoughts of renaming the city of Ōtsu.

The Japanese drivers who catch Tsuda Sanzō
The Japanese drivers who catch Tsuda Sanzō

The Japanese Emperor Meiji was greatly shocked when he learned of the attack, to the point where he took an overnight train to meet his guest as soon as possible and offer his apologies. He was worried that the incident could be the start of a war with Russia. The two henchmen were given medals for chasing and capturing the perpetrator. Prince George was very disappointed from the blame assigned to him for the attack, mainly from the Russian side, which held him responsible for encouraging Nicholas to visit dangerous places and desecrate a temple, and thus causing the people’s anger.

 

Even though he wasn’t allowed to return to Greece with Nicholas, Tsar Alexander III awarded George the rank of Admiral in the Russian Navy, and the cane with which he defended Nicholas’s life was engraved with the imperial symbols of Russia. The cane is located at the Benaki Museum in Athens.

 

Conclusion

 

Even though Tsuda Sanzō was trained in a supposedly greater martial art than Prince George, and despite his study of Bushido, he failed. Maybe the reasons were more spiritual and esoteric if one brings to mind that Bushido is a code that prohibits assassinations and encourages honourable duels. Maybe that was what stopped him from killing his unarmed victim, especially when considering that this martial art’s method is focused on one deciding blow.

On the other side we have a mediocre fencer, George, who acted immediately, overcame the fear caused by the attack, and parried Tsuda’s second cut with a parry on first of the head or a  parry on fifth (with modern terminology), disarming his opponent. Certainly his reaction was a result of training in the military academies and it wasn’t the first time he was calm in a life or death situation. The last was in 1941 in Crete, when the royal family was travelling south to escape the Nazis. While other members of his family were cowering from the shots and bombs, George while of old age, was seated in the back of the roofless car wearing a military helmet, unwilling to hide.

 

Bibliography

 -Τρύφωνος Ε. Ευαγγελίδου (1898). Τα μετά τον Όθωνα : ήτοι ιστορία της μεσοβασιλείας και της βασιλείας Γεωργίου του Α΄. (1862-1898) Εν Αθήναις: Εκδοτικόν Κατάστημα Γεωργίου Δ. Φέξη, σελ. 644.
-Keene, Donald (2005). Emperor Of Japan: Meiji And His World, 1852-1912. Columbia University Press
-R.K. Massie, Nickolas and Alexandra (1967)
-Ravina, Mark (2004). The Last Samurai : The Life and Battles of Saigō Takamori. Wiley
-Perrin, Noel (1979). Giving up the gun. Boston: David R. Godine.
-Gordon, Andrew (2003). A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present. Oxford University Press.
-Yates, Charles (1995) “Saigo Takamori: The Man Behind The Myth” (New York, NY: Kegan Paul International )
-Βασιλεύς Κωνσταντίνος τόμος Α, εκδόσεις ‘το Βήμα’

 

Όταν το ραβδί αντιμετώπισε την κατάνα

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας, ιστορικής οπλομαχίας

Οι μαρτυρίες συμπλοκών ανάμεσα σε δυτικούς ξιφομάχους και Ιάπωνες είναι μετρημένες στα δάκτυλα. Σε παλαιότερο άρθρο υπάρχει καταγραμμένη η μονομαχία ανάμεσα στον υπολοχαγό του αυτοκρατορικού Ρώσικου στρατού Αλέξανδρου Σαισίκ και ενός Ιάπωνα αξιωματικού. Στη μονομαχία νίκησε ο Αλέξανδρος ο οποίος τιμήθηκε από τον Τσάρο για τη γενναιότητα του. Ωστόσο υπάρχει καταγεγραμμένη και άλλη μια συμπλοκή η οποία δεν ήταν μονομαχία, αλλά αυτοάμυνα. Πρωταγωνιστές στη συμπλοκή ήταν ένας Ιάπωνας αστυνομικός ο Tsuda Sanzō, ο οποίος κατάγονταν και είχε διδαχτεί τη τέχνη των θρυλικών Σαμουράι και ένας Έλληνας ο πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδος.

Πριν φτάσουμε όμως στη συμπλοκή ας αναλύσουμε το προφίλ και την εκπαίδευση των δύο κυριάρχων αντιπάλων.

Tsuda Sanzō

Tsuda Sanzō
Tsuda Sanzō

Ο Tsuda Sanzō ( 津田 三蔵 )γεννήθηκε το 1855 από μεγάλη οικογένεια Σαμουράι, οι πρόγονοι του ήταν και γιατροί των πριγκίπων της Iga. Αφού εκπαιδεύτηκε ως έφηβος στη πολεμική τέχνη των Σαμουράι κατατάχτηκε στο στρατό το 1872 ενώ το 1877 πήρε μέρος στην επανάσταση των Satsuma ενάντια στην νέα κυβέρνηση του αυτοκράτορα της Ιαπωνίας.

Saigō Takamori
Saigō Takamori

Υπηρέτησε υπό την διοίκηση του Τελευταίου Σαμουράι Saigō Takamori (Takanaga) (西郷 隆盛 (隆永) και εμβάθυνε στο Bushido. Αυτή η περίοδο χαράχτηκε βαθιά στη καρδία του νεαρού Tsuda που επηρεάστηκε από τις διδαχές του Saigō Takamori ο οποίος ήταν ένας ζωντανός θρύλος των παλαιών αρχών της Ιαπωνίας. Σύμβολο πίστης και αφοσίωσης. Μετά τη συντριπτική ήταν των Σαμουράι και την νίκη των αυτοκρατορικών, ο Tsuda Sanzō αφού παραδόθηκε, ξανάφτιαξε τη ζωή του και από το 1882 εντάχτηκε στο σώμα των αστυνομικών. Φαινομενικά φαίνονταν σαν νέος Ιάπωνας, όμως μέσα του κρατούσε τους παλαιούς τρόπους και το νόμο του Bushido.

Ο Saigō Takamori (με δυτική φορεσία ) μαζί με τους Σαμουραϊ του.  Le Monde Illustré, 1877.
Ο Saigō Takamori (με δυτική φορεσία ) μαζί με τους Σαμουραϊ του. Le Monde Illustré, 1877.

 

Πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδος

Γεώργιος της Ελλάδας
Γεώργιος της Ελλάδας

Ο Βασιλόπαις Γεώργιος γεννήθηκε στη Κέρκυρα στις 24 Ιουνίου 1869 και ήταν πρίγκιπας της Ελλάδος και της Δανίας. Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Βασιλιά Γεώργιου Α της Ελλάδος του οίκου των Γκλύξμπουργκ και της Μεγάλης Δούκισσας Όλγας Κωνσταντίνοβνα της Ρωσίας. Η ανατροφή του ανατέθηκε σε Αγγλίδα παιδαγωγό και από τον 6ο χρόνο της ηλικίας του σε Έλληνες. Από την μητέρα του μυήθηκε στη παράδοση της Ορθοδοξίας που την τηρούσε πάντα με ευλάβεια. Αργότερα ανατέθηκε στο παιδαγωγό Οθωνα Λύντερς από τη Πρωσία για να τον πειθαρχήσει. Από τα αθλητικά αγωνίσματα ο Γεώργιος προτιμούσε τα θαλάσσια, την κολύμβηση και την κωπηλασία.

Ναυτικοί Δόκιμοι κατά το μάθημα της ξιφασκίας (τάξη του 1890). ΦΩΤΟ: Μουσείο ΣΝΔ
Ναυτικοί Δόκιμοι κατά το μάθημα της ξιφασκίας (τάξη του 1890). ΦΩΤΟ: Μουσείο ΣΝΔ

Σε ηλικία 13 ετών γράφτηκε στη Σχολή Ευελπίδων που τότε βρίσκονταν στο Πειραιά. Εκεί είχε και τη πρώτη επαφή με την ξιφασκία η οποία διδάσκονταν σχεδόν καθημερινός στου Εύελπις. Τον Μάιο του 1885, αφού πρώτα έμαθε τη δανική γλώσσα, παρακολούθησε τα μαθήματα της σπούδασε στη Βασιλική Ναυτική Σχολή της Κοπεγχάγης. Η σχολή αυτή ήταν διεθνώς αναγνωρισμένη σαν μία από τις καλύτερες Σχολές των ναυτικών επιστημών. Στη Σχολή αυτή φοίτησε τέσσερα χρόνια και με την επιστροφή του στην Ελλάδα έγινε φανερή η αλλαγή της ιδιοσυγκρασίας του. Το σκληρό και αλύγιστο περιβάλλον της Σχολής με τους αυστηρούς ναυτικούς κανονισμούς τον επηρέασαν τόσο πολύ, ώστε δημιούργησαν έναν άλλον άνθρωπο. Ωστόσο ο Γεώργιος έμεινε για πάντα απείθαρχος, αυθόρμητος, κάπως, ελεύθερο πνεύμα και ανορθόγραφος. Αποφοιτώντας επέστρεψε στην Ελλάδα και κατατάχθηκε ως αξιωματικός στο Βασιλικό Ναυτικό, γενόμενος ταυτόχρονα υπασπιστής του Βασιλιά Γεωργίου Α΄.

 

Το Ταξίδι

Ο Τσάρος Νικόλαος Β της Ρωσίας.
Ο Τσάρος Νικόλαος Β της Ρωσίας.

Ο Γεώργιος της Ελλάδος ήταν ξάδελφος του Νικόλαου Ρομανόφ (μετέπητα Τσάρος Νικόλαος Β της Ρωσίας, Никола́й II, ο οποίος Αγιοποιήθηκε από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία με το όνομα “Άγιος Νικόλαος ο το Πάθος Φέρων”. Ο Νικόλαος είχε σταλεί από τον πατέρα του σε ένα ταξίδι σε όλη την Ευρώπη και την Ασία για να έρθει σε επαφή με ηγεμόνες και να προετοιμαστεί για τον θρόνο. Αφού επισπεύτηκε τον οίκο τον Αψβούργων στη Βιέννη, μετά έφτασε στην Ελλάδα όπου ο ξάδελφος του Γεώργιος τον συνόδεψε στο ταξίδι του.

Ο τσάρεβιτς με τους αξιωματικούς του πλοίου. Πηγή: www.lifo.gr
Ο τσάρεβιτς με τους αξιωματικούς του πλοίου.

Μετά από ένα μεγάλο ταξίδι Στις 15 Απριλίου 1891, ο στόλος φτάνει στην Ιαπωνία, στο λιμάνι του Nagasaki. Ο Ιάπωνας αυτοκράτορας τίμησε τους δυο πρίγκιπες με μεγάλες πομπές και πολλά δώρα. Στις 15 Απριλίου 1891, ο στόλος φτάνει στην Ιαπωνία, στο λιμάνι του Nagasaki. Η αποστολή έμεινε στο Oriental Hotel. Την ίδια ημέρα, ο διάδοχος με τη συνοδεία του αποφάσισε να επισκεφτεί το Kyoto. ‘Έξω από το ξενοδοχείο συγκεντρώθηκε κόσμος με ανάμικτα συναισθήματα προς τους φιλοξενούμενους, εντείνοντας ένα κλίμα ανησυχίας που είχε προκαλέσει μία πρόσφατη απειλητική επιστολή γραμμένη με αίμα με παραλήπτη τη ρωσική διπλωματική αποστολή. Στις 29 Απριλίου, ο διάδοχος και ο πρίγκιπας Γεώργιος, συνοδευόμενοι από τον πρίγκιπα Arisugawa-no-miya μεταφέρθηκαν με rickshaw από το Kyoto στην πόλη Ōtsu.

 

Η Συμπλοκή

 

Η αποστολή του Ρώσου πρίγκιπα αποτελείτο από 40 rickshaw που τους μετάφεραν με τις καρότσες τους στους στενούς δρόμους του Ōtsu. Στη συνοδεία των πριγκίπων υπήρχε αστυνομική δύναμη με σκοπό να τους προστατέψει αν τυχών γίνει κάποια απόπειρα εναντίων τους. Τα μέτρα ήταν μεγάλα ιδιαιτέρα μετά το απειλητικό γράμμα. Στη συνοδεία ήταν και ο Tsuda Sanzō. Η συνοδεία είχε επισπευτεί μέρες πριν έναν Ιαπωνικό ναό και μετά αποφάσισαν αν πάνε στη πόλη. Στο ναό όμως δεν επιτρέπονταν να μπουν άνθρωποι που είχαν άλλη πίστη. Έτσι κάποιοι φανατικοί το πήραν πολύ βαριά το γεγονός αυτό. Ο Tsuda Sanzō ο οποίος ακολουθούσε κρυφά το Bushido ανήκε σε αυτή την ομάδα.

Η απόπειρα δολοφονίας του Νικόλαου από τον Tsuda Sanzō
Η απόπειρα δολοφονίας του Νικόλαου από τον Tsuda Sanzō

Σε απρόβλεπτο χρόνο ο Tsuda πέταξε πίσω το υπηρεσιακό παλτό του και ξεθηκάρωσε μια katana (όπλο που εκείνη την εποχή θεωρείτο απαγορευμένο από τον αυτοκράτορα), με ένα δυνατό κόψιμο χτύπησε τον Νικόλαο στο κεφάλι τραυματίζοντας τον στο πίσω μέρος αυτού και αμέσως μετά σπάθισε και πάλι για να τον σκοτώσει.
Ο Γεώργιος που ήταν δίπλα στο Νικόλαο απόκρουσε το δεύτερο χτύπημα του Tsuda με το ραβδί του μπαίνοντας μπροστά από τον τραυματία και αφόπλισε τον Ιάπωνα. Ο έκπληκτος Tsuda παράτησε τρομαγμένος το θύμα του και άρχισε να τρέχει. Δεν πήγε μακριά αφού δυο Ιάπωνες οδηγοί έτρεξαν πίσω του και τον πιασαν παραδίδοντας τον στον πρίγκιπα Arisugawa-no-miya.

 

Τα επακόλουθα

Οι δύο Ιάπωνες αχθοφόροι που  ακινητοποίησαν τον δράστη.
Οι δύο Ιάπωνες αχθοφόροι που ακινητοποίησαν τον δράστη.

Ο Tsuda Sanzō προφυλακίστηκε και δικάστηκε. Στη δίκη επικαλέστηκε ότι ήθελε να σκοτώσει τον πρίγκιπα διότι νόμιζε πως ήταν Ρώσος κατάσκοπος. Τον Μάιο του 1891 ο Tsuda Sanzō καταδικάστηκε σε ισόβια σε μια φυλακή του Hokkaido το οποίο το λένε ‘Ιαπωνική Σιβηρία’. Ωστόσο στις 30 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους ο Tsuda Sanzō πέθανε από πνευμονία ή από πείνα εφόσον δεν του επιτράπηκε να αυτοκτονήσει με τον τρόπο των Σαμουράι.
Μετά το θάνατο του ο ίδιος ο αυτοκράτορας έδωσε διάταγμα που απαγορεύονταν να δώσουν το όνομα Tsuda στα νεογέννητα παιδιά από τη περιοχή που κατάγονταν ο Tsuda Sanzō, ενώ όλη η οικογένεια του ατιμάστηκε και εξορίστηκε. Υπήρχαν σκέψεις να μετονομάσουν ακόμα και τη πόλη του Ōtsu.
Ο Ιάπωνας αυτοκράτορας Meiji θορυβήθηκε πολύ όταν πληροφορήθηκε την επίθεση κατά του τσάρεβιτς, σε σημείο να κάνει ολονύκτιο ταξίδι με τρένο για να συναντήσει το ταχύτερο δυνατό τον υψηλό φιλοξενούμενο του και να του εκφράσει τη βαθιά λύπη του. Ο φόβος του ήταν μήπως βρει η Ρωσία σ’ αυτό το περιστατικό μία αφορμή για πόλεμο.

Οι δύο Ιάπωνες αχθοφόροι παρασημοφορήθηκαν, επειδή κυνήγησαν και ακινητοποίησαν τον δράστη.
Ο πρίγκιπας Γεώργιος απογοητεύτηκε οικτρά από τις επικρίσεις που δέχτηκε σχετικά με το περιστατικό της επίθεσης, κυρίως από τη μεριά των Ρώσων που τον θεωρούσαν και τον κύριο υπεύθυνο, επειδή συμπαρέσυρε τον Νικόλαο σε μέρη επικίνδυνα, ενθαρρύνοντας τον ακόμη και να βεβηλώσει ένα ναό με την είσοδο τους σε αυτόν, πράγμα που έστρεψε τον κόσμο εναντίον τους. Και το χειρότερο για την εικόνα του, δεν του επετράπη να επιστρέψει μαζί με τον Νικόλαο πίσω στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά ο Τσάρος Αλεξανδρος Γ απέδωσε στον Γεώργιο τον βαθμό του ναυάρχου του ρωσικού στόλου με τα διάσημα αυτού, ενώ το ραβδί που έσωσε τον γιό του από τον επίδοξο δολοφόνο χαράχτηκε με τα αυτοκρατορικά σύμβολα της Ρωσίας. Το ραβδί βρίσκετε στο μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα.

 

Συμπεράσματα

Ο Tsuda Sanzō παρόλο που είχε εκπαιδευτεί στην υποτιθέμενη ανώτερη των δυτικών οπλομαχία και παρόλο που είχε εμβαθύνει στο Bushido απέτυχε. Ίσως οι λόγοι να ήταν πιο σοβαροί και πιο πνευματικοί και εσωτερικοί αν φανταστεί κανείς ότι το Bushido είναι ένας κώδικας που απαγορεύει τις δολοφονίες, αλλά ενθαρρύνει τις έντιμες μονομαχίες. Ίσως να ήταν αυτό που τον εμπόδισε να σκοτώσει το άοπλο θύμα του, αν σκεφτεί κανείς πως η μέθοδος κτυπημάτων στη πολεμική τέχνη αυτή βασίζεται σε μεγάλο μέρος στο ένα χτύπημα που φέρνει το νικητή σε μια μονομαχία.

Από την άλλη πλευρά έχουμε έναν μέτριο ξιφομάχο, τον Γεώργιο ο οποίος έδρασε άμεσα, κυριάρχησε πάνω στο φόβο που προκάλεσε η επίθεση του Ιάπωνα και έδρασε άμεσα αποκρούοντας το δεύτερο κόψιμο του Tsuda με μια πρώτη κεφαλής ή μια Πέμπτη αυτό δε μπορώ να το ξέρω και αφόπλισε τον αντίπαλο. Σίγουρα η αντίδραση του ήταν καρπός της εκπαίδευσης του στις στρατιωτικές σχολές που εκπαιδεύτηκε και δεν ήταν η πρώτη φορά που είχε δήξει τεράστια ψυχραιμία σε καταστάσεις ζωής ή θανάτου. Η τελευταία του ήταν σε μεγάλη ηλικία το 1941 στη Κρήτη, όταν η Βασιλική οικογένεια ταξίδευε νότια για να σωθεί από τους ΝΑΖΙ. Ενώ όλοι οι άλλοι της οικογενείας του έτρεχαν να σωθούν στο δάσος από τις βόμβες και τις ριπές των Στούκας, αυτός κάθονταν στη πίσω θέση του αυτοκίνητου το οποίο δεν είχε σκεπή, έχοντας βάλει στο κεφάλι του ένα Εγγλέζικο κράνος μη δεχόμενος να κρυφτεί.

Βιβλιογραφία
-Τρύφωνος Ε. Ευαγγελίδου (1898). Τα μετά τον Όθωνα : ήτοι ιστορία της μεσοβασιλείας και της βασιλείας Γεωργίου του Α΄. (1862-1898) Εν Αθήναις: Εκδοτικόν Κατάστημα Γεωργίου Δ. Φέξη, σελ. 644.
-Keene, Donald (2005). Emperor Of Japan: Meiji And His World, 1852-1912. Columbia University Press
-R.K. Massie, Nickolas and Alexandra (1967)
-Ravina, Mark (2004). The Last Samurai : The Life and Battles of Saigō Takamori. Wiley
-Perrin, Noel (1979). Giving up the gun. Boston: David R. Godine.
-Gordon, Andrew (2003). A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present. Oxford University Press.
-Yates, Charles (1995) “Saigo Takamori: The Man Behind The Myth” (New York, NY: Kegan Paul International )
-Βασιλεύς Κωνσταντίνος τόμος Α, εκδόσεις ‘το Βήμα’

1967 Epee Duel: Gaston Deffere vs. Rene Ribière

The most modern duel was fought April 20th, 1967. It was between Gaston Deffere, Mayor of Marseille, and Rene Ribière. After a clash in the National Assembly, Defferre yelled “Taisez-vous, abruti!” at Ribiere and refused to apologize. Ribière challenged and Defferre accepted. The duel took place with epees in a private residence in Neuilly-sur-Seine, and it was officiated by Jean de Lipkowskiin.

Ribière was to be married the following day. Defferre vowed to wound him in such a way as to spoil his wedding night very considerably. The first touch was against Ribière in the arm, but he called for the resumption of the duel. After a second touch in the arm against Ribière, the duel was stopped by Lipkowskiin.

 

From : Jared Kirb

1949 Epee Duel – Presidential Candidate

During a trial about wartime crimes, the opposing lawyers decide to duel after the Paris trial. In 1949 Roger Nordmann (called Pierre Nordmann in The Unfree French: Life Under the Occupation) took exception when his brother was deported after denunciation by one of Jean-Louis Tixier-Vignancour clients. The affair ended after blood had been drawn from Nordmann.

In 1965 Jean-Louis fought a different battle when he challenged de Gaulle in the presidential elections.

The_Brooklyn_Daily_Eagle_Mon__Nov_14__1949_

From: The Brooklyn Daily Eagle; Nov 14, 1949

PARIS COURT CASE ENDS IN SWORD FIGHT
…They met at dawn at Marnes-la-Coquette, a village near Paris. M. Nordmann was slightly wounded. The duel had been pending for three weeks since a court case which M. Nordmann made veiled accusations that Maitre Tixier-Vignancourt was…
From: Hull Daily Mail; November 12, 1949

THREE-HALFPENCE
…anybody had been hurt. The answer was: “We have nothing to tell you.” Nordmann’s wound was only an inch deep. Mai Ire Tixtier-Vignancourt said that Nordmann fought with eonrase.” Duels are illegal in France…
From: Lincolnshire Echo; November 12, 1949

SWORD DUEL IN THE WOODS AT DAWN
…He told Reuters on the phone—” I can only tell you there was no reconciliation. The duel has changed nothing.” Tixtier-Vignancourt said that Nordmann fought with courage. ” was physically handicapped, but had a high morale,” he said. ” Mv opponent was…
From: Dundee Evening Telegraph; November 12, 1949

A transcript of the event was sold at auction along with other documents relating to the duel.

 

From : Jared Kirb