Singlestick Fencing / Οπλομαχία με ραβδί

Η οπλομαχία με ραβδί ή ραβδομαχία είναι μια από τις αρχαιότερες οπλομαχητικές μεθόδους εξάσκησης στο κόσμο. Πρώτη καταγεγραμμένη εικονογραφία υπάρχουν σε ιερογλυφικά στην Αίγυπτο. Από ιατρικά βιβλία μαθαίνουμε ότι  η ραβδομαχία εξασκούνταν στην Βυζαντινή αυτοκρατορία και γίνονταν αγώνες σε μεγάλες γιορτές ενώ από τα βιβλία υψηλής στρατηγικής μαθαίνουμε ότι  οι στρατιώτες της αυτοκρατορίας εξασκούνταν με ράβδους ή καλάμια. Στα τέλη του 19ου και  στις αρχές του 20ου αιώνα όταν τα κράτη απαγόρευσαν τις αιματηρές μονομαχίες με ξίφη και σπάθες,  και άρχισε η ξιφασκία να διαμορφώνετε σε άθλημα, άρχισε να ανθίζει μια νέα πολεμική τέχνη (για την εποχή) που βασίζονταν σε τεχνικές ξιφασκίας  αλλά οι εκπαιδευόμενοι εξασκούνταν με ράβδους. Στην Ελλάδα η ραβδομαχία εξασκούνταν στο πολεμικό ναυτικό αλλά και σχολές ξιφασκίας.

 

Advertisements

Τα όπλα της μονομαχίας τα οποία ήταν αποδεκτά στη Γαλλία του 1885

img_7855

Δυο είναι στην πράξη τα όπλα της μονομαχίας τα οποία ήταν αποδεκτά στη Γαλλία του 1885:
1. Το τριγωνικό ξίφος (για όσους δε το ξέρουν είναι το ξίφος μονομαχίας, δηλαδή το epee και
2. Το πιστόλι.
Η σπάθη χρησιμοποιούνταν μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις. Αυτό το όπλο δε μπορούσε να επιβληθεί σε έναν απλό πολίτη, ο προσβεβλημένος μπορούσε να το επιβάλει μόνο σε κάποιον στρατιωτικό που υπηρετούσε στο ιππικό. Ο λόγος του περιορισμού ήταν ότι η σπάθη ήταν το όπλο των ιππέων, και ένας ιππέας δεν δικαιολογείτο να απορρίψει το όπλο που του επιβάλλονταν να χρησιμοποιεί στις στρατιωτικές μονομαχίας.
Εντελώς διαφορετικό όπλο από το τριγωνικό ξίφος, το τετράπλευρο ξίφος άσκησης, εμπίπτει στη κατηγορία των εξαιρετικών μονομαχιών και μπορεί να απορριφτεί ακόμα και από τον προβολέα.
Αν καλούσαν κάποιον σε μονομαχία με ξίφος άσκησης, χωρίς κομβίο στην αίχμη, είχε δικαίωμα να αποποιηθεί την αντικανονική αυτή συνάντηση.
Το ξίφος ήταν το πλέον συνηθισμένο όπλο μονομαχίας, το πιο ιπποτικό, το πιο σοβαρό, και για αυτό στο βιβλίο του η Τέχνη του Μονομαχείν ο συγγραφέας ασχολήθηκε μόνο με αυτό. Κατά τον ίδιο συγγραφέα και δάσκαλο των όπλων, η σπάθη δεν ήταν ‘νομιμο’ και αφιερώνει κάποιες σελίδες στο πιστόλι.

Από το βιβλίο του Αδόλφου Ταβερνιέ ‘Η  Τέχνη του Μονομαχείν’

Οι θέσεις φύλαξης σπάθης κατά τον Ν. Πύργο από το βιβλίο του με τίτλο ‘Οπλομαχητική : Ξιφασκία και Σπαθασκία’, του 1872

Το βιβλίο του Ν. Πύργου με τίτλο ‘Οπλομαχητική : Ξιφασκία και Σπαθασκία’ του 1872, ήταν από τα πρώτα βιβλία οπλομαχίας που γράφτηκαν στην Ελλάδα. Ο συγγραφέας όπου δάσκαλος των όπλων στη στρατιωτική σχολή, ακολουθούσε τη Γαλλική σχολή ξιφασκίας όπως δόθηκε από τον Λαβουεσιέρο.
Ειδηκά για τη σπάθη γράφει στην εισαγωγή του κεφαλαίου αυτής :
‘Αυτή διδάσκει τους του αμύνεσθαι και επιτίθεσθαι δια της σπάθης κανόνας, παραγομένους εκ της ξιφασκίας, δια τούτο ο σπαθιστής δεν δύναται να μεταχειρίζηται το όπλον του ιδιαζόντως, αν δεν καταγείνη εις την ξιφασκία και ο ξιφιστής δε οφείλει να θυσιάζη καιρόν τινα εις εκμαθησιν του όπλου τούτου, προ πάντων, όπως συνειθίζει το βάρος αυτού. Ο ξιφιστής κρατών ξίφος ή σπάθην, και αναμιγνύων τας κινήσεις των δύο τούτων όπλων, καθίσταται επικινδυνωδέστατος εις τον μόνον των κανόνων της σπάθης…’.

Σημείωση: Όπου ξίφος εννοεί το ξίφος άσκησης και όπου ξιφιστής εννοεί το ξιφομάχο που ασκείτε στο ξίφος άσκησης. Με το ξίφος άσκησης εξασκούνταν οι ξιφομάχοι με σκοπό να υπερασπίζονται τη τιμή τους με το ξίφος μονομαχίας.

LOGO POSTER ΚΥΚΛΙΚΟ

LOGO POSTER ΚΥΚΛΙΚΟ2

 

LOGO POSTER ΑΠΛΟ

LOGO POSTER ΑΠΛΟ2

Stjepan Kerec, ο Γιουγκοσλάβος δάσκαλος της ξιφασκίας που εκπαίδευε τους μαθητές με όπλο της αναγέννησης

Ο δάσκαλος ξιφασκίας Stjepan Kerec με dussack,φωτογραφία από το βιβλίο του ‘Ξιφασκία’ του 1951
Ο δάσκαλος ξιφασκίας Stjepan Kerec με dussack,φωτογραφία από το βιβλίο του ‘Ξιφασκία’ του 1951

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά

Ευχαριστώ το κ. Andrej Kubíček για τις πληροφορίες που μου έδωσε για τη δημιουργία του άρθρου αυτού.

Ο Stjepan Kerec γεννήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου του 1885 στο Varazdin. Από το 1919 έως το 1922 ήταν καθηγητής γυμναστικής σε σχολείο ενώ παράλληλα ήταν ο υπεύθυνος ανάπτυξης της ξιφασκίας στο σχολείο.
Αργότερα ίδρυσε ένα τμήμα ξιφασκίας στο σχολείο ενσοματομένο στο σκακιστηκό όμιλο με 12 ενεργά μέλη.

Το 1922 ο Stjepan Kerec έλαβε μέρος σε αγώνες στο Ζάγκρεπ όπου και πήρε τη πρώτη θέση στη σπάθη και το ξίφος άσκησης.

Ο Stjepan Kerec ήταν τόσο δημοφιλής ξιφομάχος στη Γιουγκοσλαβία που εκπαίδευε ξιφασκία τον ίδιο τον Josip Broz Tito όσο εργάζονταν στο Wiener Neustadt.

Ο Stjepan Kerec σε νεαρή ηλικία
Ο Stjepan Kerec σε νεαρή ηλικία

Ο δάσκαλος της ξιφασκίας δεν εκπαίδευε μόνο μοντέρνα ξιφασκία, αλλά και αναγεννησιακή, έχοντας ως γνώμονα τη κλασσική όσο αφορά τη τακτική. Εκπαίδευε έφηβους που είχαν σκοπό να υπηρετήσουν στο στρατό, αλλά και αξιωματικούς στο όπλο αναγεννησιακό όπλο dussack. Ωστόσο απαγόρευε τα τρυπήματα και τα κοψίματα στα χέρια για αποφυγή τραυματισμών. Μάλιστα καταγράφει τη εκπαίδευση στο dussack ,μαζί με τα κλασσικά όπλα της ξιφασκίας στο βιβλίο του με τίτλο ‘Ξιφασκία’ έκδοση του 1951!

Το βιβλίο του 'Ξιφασκία' του 1951
Το βιβλίο του ‘Ξιφασκία’ του 1951

Όπως βλέπουμε υπήρχαν δάσκαλοι ξιφασκίας αλλά και ξιφομάχοι που ασχολούνταν με τη παλαιά σχολή, δηλαδή με τα όπλα της αναγέννησης και του μεσαίωνα πριν το κίνημα της ΗΕΜΑ (Historical European Martial Arts) και της ARMA. Πολλοί μπορεί να μου πουν ότι δεν έκανε καθαρόαιμη εκμάθηση dussack αφού το δίδασκε υπό το πρίσμα της σπάθης της κλασσικής ξιφασκίας. Ως απάντηση αυτού του επιχειρήματος θα πω ότι για να ασχοληθεί κάποιος με το dussack σίγουρα κάπου θα το είδε, προφανώς σε κάποιο βιβλίο παλαιότερο ή σε μουσείο. Εκτιμώ ότι κάτι θα μελέτησε και προσάρμοσε τις επιθέσεις και της άμυνες ανάλογα με τις επιταγές της εποχής. Άλλωστε ποιος μπορεί να μιλήσει για καθαρόαιμη τέχνη; Ακόμα και η μέθοδος εκπαίδευσης του Meyer όσο αφορά το dussack ήταν μια μίξη του Γερμανικού messer, και συστημάτων της Ανατολικής και Νότιο Ανατολικής Ευρώπης, δηλαδή των Ελλήνων μισθοφόρων stratioti,της Πολωνικής οπλομαχίας και τις Ουγγρικής.